آموزش حضوری: انجمن ادبی #آن
✅جلسه اول از سلسله درسهای مبانی شناخت شعر توسط #منوچهرابراهیمی
________________________
موضوع این هفته: خوشههای تداعیگر
_تعریف خوشههای تداعیگر:
خوشهای از کلمات که استفاده از آنها کلمات دیگر را و حتی معانی دیگری را به ذهن میآورد ، مثل : ققنوس ، ساقی ، بهار ، محتسب ، زاهد ، شمع و…
اولین بار در کتاب “اسرار عشق و مستی” نوشته دکتر فرهاد طهماسبی ، پژوهشگر و استاد دانشگاه مطرح شد ، باعنوان تاملی بر غزلهای حافظ مبتنی بر ساختار ، لحن و خوشههای تداعیگر.
با استفاده از این کلمات شاعر موفق به حفظ وحدت عمودی بین واژهها شده و غزل را از حالت پاشان “استقلال ابیات” نجات میدهد و به مخاطب اجازه می دهد با غزل برخورد یک قطعه شعر کند نه غزلی با ابیات مستقل و در مراحل بعدی کلام را به موسیقی ، ایجاز و تناسبات میرساند.
در واقع انتخاب درست خوشههای تداعیگر کمک به ارتباط ناگسستنی بین ابیات میکند و این ارتباط قوی اجازه نمیدهد در محور عمودی مخاطب بتواند بیتی را بدون اینکه به ساختمان غزل آسیبی برسد ، جدا بکند.
خوشههای تداعیگر در هنرهای دیگر هم نمود دارد مثل: سینما ، نقاشی ، معماری و… چنانکه در نقاشی استفاده صحیح از رنگها و زوایا کمک میکند به اینکه مخاطب بهتر در فضای کار قرار بگیرد.
نتیجه اینکه خوشههای تداعیگر روشیست برای مهندسی دقیق اثر از لحاظ لفظ و معنی و رساندن اثر مخصوصا غزل _ در دوره معاصر _ به اینکه بتوانیم با غزل بعنوان یک قطعه شعر بر خورد کنیم.
Www.esher.poem
چهارشنبه ۱۲ تیرماه ۱۳۹۸
@manouchehr_ebrahimi